Prachtige verborgen Leeuwarder hofjes worden zaterdag opengesteld

Het is precies 400 jaar geleden dat in Leeuwarden het Ritske Boelema-gasthuis voor ouderen werd geopend. Daarom is er zaterdag een open dag bij verborgen hofjes in Leeuwarden. Bezoekers kunnen daar de sfeer van historische woningen voor arme vrouwen proeven.

Aan de Monnikenmuurstraat staat het gebouw waar het gasthuis in 1623 tot stand kwam. Ook de hedendaagse voogdenkamer aan de Tweebaksmarkt is geopend. Daar is ook de grafsteen van Ritske Boelema, die in 1547 overleed in een vrij onbekend Leeuwarder hofje.

Boelema liet een groot geldbedrag na voor de huisvesting van arme, oudere vrouwen. De historische sfeer is volgens Bert Looper van de stichting Ritske Boelema Gasthuis ook in deze tijd nog volop aanwezig.

Verborgen
“In Nederland zijn al die hofjes toeristisch heel bekend. Hier in Leeuwarden hebben we ook prachtige hofjes van de Sint Anthony Broederschap en zo. Maar dit is een verborgen plek geweest, die we met de open dag kunnen laten zien.”

Nog steeds wonen er mensen in het voormalige gasthuis. Janke de Boer is een van de tevreden bewoners.
“Het is heel mooi wonen hier en je voelt altijd die geschiedenis. In de woonkamer alleen al heb ik in mijn eentje de woonruimte van vier kleine appartementjes waar arme, oude weduwen woonden. Die dames hebben eeuwenlang allemaal ellende meegemaakt. Als de muren konden praten, ja dat voel je.”

Kloosterachtige sfeer
In 1859 is het gasthuis van de Monnikemuurstraat verhuisd naar de Tweebaksmarkt. “Dat is een modern gebouw uit 1982 met weer zo’n binnenterrein met een bijzondere sfeer”, zegt Looper, die lezingen gaat geven op de open dag. “De buitenkant is heel strak en binnenin heerst een kloosterachtige sfeer.”
In het hofje ligt de grafsteen van Ritske Boelema, die na de oorlog is geplaatst. Die komt uit de Galileërkerk die daarnaast stond.
“Verborgen voor het publiek ligt hier een kunsthistorisch monument en een prachtig voorbeeld van renaissance-kunst in Fryslân in de 16e eeuw”, zegt Looper. “Benedictus Gerbrands, een van de grote kunstenaars, heeft deze rijk versierde grafsteen in 1548 gemaakt.”

Grafsteen van Ritske Boelema in het verborgen hofje
© Omrop Fryslân, Ronnie Porte

Goede doelen
En Boelema zelf inspireert na een half millennium ook nog altijd. “Hij heeft het begin van de armenzorg mogelijk gemaakt en daar gaan wij mee verder”, legt Looper uit. “De stichting is 500 jaar oud. In die tijd zijn er bezittingen en land opgebouwd en wij hebben een aandelenportefeuille.”
Met het geld daarvoor steunen ze een heleboel doelen in Fryslân. “Dat kan een brassband, een toneelvereniging of een ouderenclub zijn. Maar we geven het geld niet meer aan huisvesting. Dat is door de sociale wetten van de jaren 60 tot en met 80 zo veranderd dat dat door andere clubs gebeurt. Maar het geld gaat altijd nog naar goede doelen.”
De open dag is zaterdag van een tot vijf uur ’s middags. Er zijn stadswandelingen langs de locaties en de mooiste archieven zijn te bekijken. En er is een publicatie over de geschiedenis van het gast huis te krijgen.