André Boers uit Leeuwarden woont zo’n 60 jaar in Israël: “De schuilkelder is alvast ontruimd”

Zo’n zestig jaar woont André Boers in Israël. Nu de oorlog is uitgebroken, hoort hij de gevechtsvliegtuigen onophoudelijk boven zijn hoofd razen. “Er was hier niet eerder een oorlog als deze.”

DOOR REDMAR BOSMA

Toen André Boers zaterdagochtend de tv aanzette, was het voor hem meteen duidelijk: het is oorlog. “Daar hadden we de mededeling van president Netanyahu niet voor nodig.”

Schuilkelder klaarmaken
Boers is de zoon van Mimi Dwinger en Barend Boers, die in 1939 in Leeuwarden trouwden en bekend zijn van het boek en voorstelling De Joodse Bruiloft. Zo’n zestig jaar terug verhuisde hij naar Israël.
Hij woont zo’n 150 kilometer ten noorden van de Gazastrook. “Je merkt er hier daarom niet veel van. Behalve dat er de hele dag door gevechtsvliegtuigen langskomen. Dat komt omdat de luchtmachtbasis hier vlakbij zit”, zegt Boers. “De schuilkelder is alvast ontruimd.” Hij sluit namelijk niet uit dat Hezbollah zich in de strijd mengt vanuit Libanon. “Dat ligt hier dichterbij.”

Onbegrijpelijke redenen
“Hamas is er om onbegrijpelijke redenen in geslaagd om de grens van Israël over te steken. Langs of door prikkeldraad en muren. Met honderden terroristen, van de allerergste soort.” Dit gebeurde zaterdagochtend, de rustdag in het jodendom.
“Binnen de kortste keren hebben ze 22 dorpen rondom de Gazastrook in Israël bezet. De terroristen gingen van huis naar huis. Met mitrailleurs en granaten vermoordden ze iedereen op hun weg. Ook baby’s en ouderen.” Het doel was doodmaken, zegt Boers. “En vanuit hun oogpunt kun je daarom zeggen: het was een groot succes.”

Het is niet de eerste keer dat Boers een oorlog in Israël meemaakt. Zo verwijst hij naar 1973. Toen brak de Jom Kippoeroorlog uit. Op deze Joodse feestdag werd Israël aangevallen door Egypte en Syrië. Boers vocht destijds mee als officier.
“Maar er was niet eerder een oorlog als deze. De aanval was destijds net zo verrassend, alleen werd Israël toen aangevallen door legers. Nu gaat het om een bende terroristen.”

Regering ging op ‘kolossale wijze’ onderuit
Boers vertelt dat met de hightechbewapening van nu, het leger van Israël volledig voorbereid zou moeten zijn. Maar de regering ging op ‘kolossale wijze’ onderuit. Het falen van 1973 is daarbij volgens hem een peulenschil. “In ieder normaal land zou een premier aftreden na wat hier nu gebeurt. Maar Israël is geen normaal land. Netanyahu zal zijn excuses wel vinden.”

“Het is bekend dat Iran en Hamas nauw samenwerken”, zegt Boers over de aanleiding van de oorlog. “En ook dat Iran en Hamas elkaar bewapenen via ondergrondse tunnels. Het gaat daarbij om tienduizenden raketten en andere militaire apparaten.”

Iran is een vijand van Saoedi Arabië. In de moslimwereld werpt Saudi-Arabië zich op als leider van de soennieten, Iran van de sjiieten. De spanningen tussen de twee landen zijn daarom groot.

Belangen van Iran
“Iran is bang dat Saoedi-Arabië en Israël tot elkaar zullen komen. Ik sluit daarom niet uit dat Iran om die reden Hamas heeft geïnstrueerd om een oorlog te beginnen. Zo kan de toenadering tussen de twee landen worden ondermijnd”, zegt Boers. “Al lange tijd wordt er een grote oorlog voorspeld onder de Arabieren.”
Israël en Palestina hebben samen een lange, en gespannen geschiedenis. Boers wijst onder meer naar 1967, het jaar van de Zesdaagse Oorlog. Israël eigende zich een groter gebied toe. “We moeten in Israël onze opvattingen over bezettingen veranderen en een oplossing vinden met de Palestijnen.”

‘Dan niet de laatste oorlog’
Palestijnen hebben volgens hem recht op onafhankelijkheid. “Hopelijk kan Israël daarover om tafel gaan met landen als Amerika en Saoedi-Arabië. Anders is dit zeker niet de laatste oorlog”, zegt Boers.
“Misschien kan deze oorlog de Israëlische houding veranderen. Dat is dan natuurlijk heel erg laat. Maar hopelijk niet té laat.”

Roelof Kingma uit Ternaard hoort doffe knallen tijdens ‘vakantie’ in Israël
Roelof Kingma uit Ternaard zat vrijdag buiten te genieten van zijn laatste vakantie-avond in Israël. Althans, dat dacht hij. De volgende ochtend brak de oorlog uit. En dus is Kingma nog steeds in Israël.
“We hoorden zaterdag doffe knallen. Dat waren raketaanvallen op Tel Aviv, hier dertig kilometer vandaan”, zegt hij in het programma Goeiemiddei van Omrop Fryslân. “Het is bizar om dit mee te maken. Alle huizen hier in het dorp hebben een saveroom. Als het gevaarlijk wordt, kunnen we daar in schuilen.”
Bewoners van Israël zijn gewend om met gevaar te leven, zegt hij. “Maar het werd al snel duidelijk dat dit in 50 jaar niet is gebeurd.”
Kingma vliegt naar alle verwachting woensdag weer naar Nederland.

Honorair consult net terug uit Gazastrook: “Onwezenlijk. Sfeer was buitengewoon positief”
Arjen Lont uit Leeuwarden is honorair consult in Israël. Vlak voor de oorlog begon, was hij samen met zijn vrouw in dit land. “We zijn zelfs nog bij de Gazastrook geweest. Er was een buitengewoon positieve sfeer. Het Loofhuttenfeest werd gevierd.”
“Het is dan ook onwezenlijk dat er niet lang daarna duizenden raketten zijn afgevuurd en strijders van Hamas over de hekken klommen.”
Lont bidt dat er snel vrede komt in het gebied. Maar hij is niet positief gestemd. “Hezbollah dreigt Israël te willen vernietigen. En wat gaat Iran doen. Het dreigt compleet uit de hand te lopen. Ik ben bang dat we op een derde wereldoorlog afstevenen.”