“Wat je jong leert, neem je de rest van je leven mee”: kinderen vanaf 2027 gratis met het openbaar vervoer
Kinderen van 4 tot en met 11 jaar kunnen vanaf 1 januari 2027 onder begeleiding van een betalende volwassene gratis reizen met al het openbaar vervoer in Nederland. De regeling geldt voor bus, tram, metro en trein en zorgt voor één landelijk systeem voor jonge reizigers.
De invoering vindt plaats op 1 januari 2027, omdat provincies en vervoerregio’s hebben afgesproken dat wijzigingen in de ov-tarieven slechts eenmaal per jaar worden doorgevoerd. Volgens Samenwerkingsverband DOVA is de vroege aankondiging nodig om vervoerders voldoende tijd te geven de regeling technisch voor te bereiden en reizigers tijdig te informeren.
Kinderen tot en met 3 jaar reizen al gratis. Vanaf 2027 geldt dat ook voor kinderen van 4 tot en met 11 jaar, mits zij meereizen met een betalende reiziger, zoals een ouder, grootouder of leerkracht. Per betalende reiziger mogen maximaal drie kinderen gratis meereizen. Hiervoor is wel een nieuwe OV-reispas nodig, waarmee ook toegangspoortjes op treinstations kunnen worden geopend.
DOVA verwacht dat steeds meer kinderen gebruik zullen maken van de regeling, maar kan nog niet aangeven hoeveel dat er jaarlijks zullen zijn. Volgens de organisatie telt Nederland ongeveer 1,4 miljoen kinderen in de betreffende leeftijdsgroep. De invoering van de regeling is volgens DOVA kostenneutraal.
Met de maatregel willen provincies en vervoerregio’s kinderen al op jonge leeftijd vertrouwd maken met het openbaar vervoer. Volgens DOVA-directeur Jan van Selm vergroot dat de kans dat zij ook op latere leeftijd voor bus, tram of trein kiezen. Er is geen onderzoek dat dit rechtstreeks aantoont, maar volgens DOVA draagt vroege kennismaking wel bij aan toekomstig ov-gebruik.
Tegelijkertijd verdwijnt per 1 januari 2027 de landelijke leeftijdskorting voor reizigers van 65 jaar en ouder in bus, tram en metro. Volgens DOVA is leeftijd steeds minder een goede maatstaf voor financiële draagkracht. Door de generieke korting te beëindigen ontstaat ruimte om beschikbare middelen gerichter in te zetten, bijvoorbeeld voor doelgroepen waarvan het reisgedrag gestimuleerd kan worden. Ook speelt mee dat de groep 65-plussers de komende jaren verder groeit, waardoor de regeling duurder wordt.
DOVA verwacht niet direct grote veranderingen in het reisgedrag van ouderen. Volgens de organisatie blijkt uit onderzoek van het CBS dat de prijs niet de belangrijkste reden is om geen gebruik te maken van het openbaar vervoer. Gemeenten kunnen desgewenst zelf kortingsregelingen voor ouderen inkopen bij vervoerders. Daarnaast wordt gekeken naar een mogelijk vervolg op de tijdelijke actie met het abonnement NL Dal Vrij voor 49 euro, maar daarover zijn nog geen besluiten genomen.
Voor Fryslân verandert er weinig. Kinderen van 4 tot en met 11 jaar reizen daar onder begeleiding al gratis met het openbaar vervoer. De provincie verwacht daarom niet dat Friese gezinnen door de landelijke regeling vaker de bus zullen nemen. Wel erkent de provincie dat het verdwijnen van de 65+-korting voor sommige ouderen het openbaar vervoer duurder maakt, al worden slechts minimale gevolgen voor hun reisgedrag verwacht. Financiële gevolgen voor de provincie zijn er niet, omdat de vervoerders in Fryslân opbrengstverantwoordelijk zijn.
