Vader en zoon voltooien Elfstedentocht met waterstofboot
Niek (40) en zijn 15-jarige zoon Jorik hebben de Elfstedentocht per waterstofboot voltooid. Het duo legde de ongeveer 190 kilometer lange route af in 28 uur en 15 minuten. Met de tocht wilden ze niet alleen de mogelijkheden van waterstof als aandrijving testen, maar ook aandacht vragen voor multiple sclerose (MS).
De twee vertrokken donderdag om 06.00 uur vanuit de Swettehaven in Leeuwarden. Vanuit daar voeren ze zuidwaarts richting Sneek, IJlst, Sloten en Stavoren. Vervolgens ging de route via Hindeloopen, Workum en Bolsward naar Harlingen. Daar kwamen ze rond 22.30 uur aan en werd de tocht voor enkele uren onderbroken.
Vrijdagochtend om 06.00 uur gingen vader en zoon weer het water op. Vanuit Harlingen voeren ze richting Franeker. Via Bartlehiem en Dokkum ging de route uiteindelijk terug naar Leeuwarden. Om 17.45 uur kwamen ze aan bij de Bonkefeart, waar de Elfstedentocht werd voltooid.
Waterstof als aandrijving
Bijzonder aan de tocht was de aandrijving van de boot. De motor wordt gevoed door elektriciteit die wordt opgewekt door een brandstofcel. Die brandstofcel zet waterstof om in elektrische energie. Daarbij komt waterdamp vrij.
De boot is voorzien van een uitneembare waterstoftank. Volgens de initiatiefnemers kan deze in ongeveer twee minuten worden verwisseld. Hierdoor hoeft de boot niet op een vaste locatie te worden opgeladen.
De omstandigheden onderweg zorgden wel voor de nodige uitdagingen. Vooral de harde tegenwind op de eerste dag had invloed op het energieverbruik. Daardoor bleek het vooraf geplande verbruik van één waterstoftank niet haalbaar. Een tweede tank die was meegenomen, kon onderweg worden verwisseld.
Ook het weer werkte de eerste dag niet mee. In de laatste uren richting Harlingen kregen de schippers te maken met zware regen. De tweede dag verliep een stuk rustiger. De wind nam af en regelmatig brak de zon door.
1,3 kilo waterstof
Tijdens de volledige tocht werd volgens de initiatiefnemers ongeveer 1,3 kilogram waterstof verbruikt. Dat komt volgens hun berekening overeen met ongeveer 18 kilowattuur aan energie. De gemiddelde snelheid lag rond de 6,7 kilometer per uur.
De waterstofinstallatie heeft volgens de schippers gedurende de hele tocht zonder technische problemen gefunctioneerd. Met de tocht wilden zij in de praktijk ervaring opdoen met het gebruik van waterstof tijdens een lange vaartocht.
Langs de route trok de boot regelmatig de aandacht. Volgens de schippers werden ze op verschillende plaatsen herkend door eerdere berichtgeving over de tocht. Langs de kant werd gezwaaid en gejuicht.
Ook aandacht voor MS
De tocht had naast het technische doel ook een maatschappelijk doel. Niek en Jorik zijn tijdens hun Elfstedentocht een inzamelingsactie gestart voor onderzoek naar multiple sclerose. MS komt voor in de familie van de twee.
Met de actie willen vader en zoon aandacht vragen voor de ziekte en het belang van verder onderzoek. Volgens hen is er nog veel onbekend over onder meer het ontstaan en het verloop van MS en de mogelijkheden voor behandeling.
Elfstedentocht als praktijktest
De tocht vormde daarmee niet alleen een sportieve en technische uitdaging, maar ook een praktijktest voor varen op waterstof. De route voerde het tweetal langs de Friese elf steden, waarbij in totaal ongeveer 190 kilometer werd afgelegd.
Of de tocht daadwerkelijk een record is, zoals de initiatiefnemers stellen, is niet onafhankelijk vastgesteld. Wel hebben Niek en Jorik de volledige route volgens eigen opgave in 28 uur en 15 minuten afgelegd.
