Politiegeweld in Noord-Nederland toegenomen: “Wij zien dat de maatschappij verandert”
De politie in Nederland heeft vorig jaar vaker geweld toegepast dan het jaar daarvoor. Dat blijkt uit cijfers die de politie woensdag publiceerde. Het gebeurde onder andere door de inzet van een wapenstok, vuurwapen of andere vormen van fysiek geweld. In Noord-Nederland moest de politie 2.351 geweld gebruiken bij in totaal 1.576 incidenten. In 2019 ging het bijvoorbeeld nog om 1.478 toepassingen van geweld bij 916 incidenten.
“Je ziet dat het aantal incidenten best wel is toegenomen de afgelopen jaren”, zegt politiewoordvoerder Thijs Damstra in een reactie op de cijfers. “Dat is bijvoorbeeld te verklaren doordat we dergelijke situaties vaker en beter registreren. Maar het komt ook door de toename van het aantal geweldsincidenten, waarbij de polarisatie in de maatschappij een belangrijke rol speelt.”
Damstra geeft aan dat de politie het liefst zo weinig mogelijk geweld gebruikt, maar niet twijfelt wanneer het toch nodig is. “We zien dat de maatschappij verandert. Dat dwingt ons om voorzichtig om te gaan met de inzet van geweld. Dat begint met de inzet van de wapenstok en gaat dan steeds verder in die geweldsspiraal omhoog als het nodig is. Maar liever doen wij dat niet natuurlijk.”
Stroomstootwapen
Toch ontkomt de politie er volgens Damstra soms niet aan om geweld te gebruiken. “Het kan dan bijvoorbeeld gaan om vechtpartijen in het uitgaansleven of bepaalde demonstraties die uit de hand lopen.”
“Wanneer we in die situaties geweld gebruiken, willen we de impact daarvan zoveel mogelijk beperken”, zegt Damstra. “We hebben het afgelopen jaar bijvoorbeeld ook de beschikking gekregen over een stroomstootwapen en het blijkt dat in drie kwart van de gevallen daarmee dreigen al voldoende is.”
Klachten over geweld politie
In het rapport van de politie staat ook dat het aantal klachten over geweld door de politie meer dan verdubbeld is in de afgelopen jaren. Van 40 klachten in 2019 naar 88 in 2022. Dat is een grotere stijging dan de stijging van het aantal incidenten.
“Er kunnen wel drie of vier klachten over één incident komen”, legt Damstra uit. “Bijvoorbeeld een grote vechtpartij waarbij meerdere collega’s geweld moeten gebruiken om de boel onder controle te krijgen. Dan komen er misschien wel tien klachten over het politieoptreden, maar gaat het nog altijd om slechts één incident.”
Leren van het verleden
De woordvoerder vertelt ook waarom de politie zelf met cijfers komt rondom het gebruiken van geweld. “Wij stellen onszelf de vraag: ‘waarom hebben we het zo gedaan en wat kunnen we daarvan leren?’ Zo hopen we het in de toekomst altijd beter te doen.”
