Met SPARK is Leeuwarden voor even lichtstad van Europa: “Alternatief voor vuurwerk”
Begin november fonkelt de lucht van Leeuwarden. Dan verblijdt kunstenaar Daan Roosegaarde de stad met SPARK: een lichtkunstwerk van belletjes en lichtstralen. “Stiekem wel leuk dat Randstedelingen nu naar Leeuwarden moeten komen.”
DOOR REDMAR BOSMA
Daan Roosegaarde is net geland vanuit Florida als hij vertelt over zijn SPARK. Inmiddels anderhalf jaar laat hij de wereld kennismaken met dit lichtkunstwerk. De Nederlandse primeur is echter voor Leeuwarden. Daar, op het Oldehoofsterkerkhof, kunnen bezoekers zich op 2, 3 en 4 november vergapen aan het visuele spektakel.
Ervaring met Fryslân
De kunstenaar uit het Zuid-Hollandse Nieuwkoop is blij om de lichtapparatuur weer in Fryslân aan te zetten. Hij bewaart onder meer goede herinneringen aan 2018, toen hij Leeuwarden de voorstelling WATERLICHT voorschotelde.
“Mijn ervaring is dat Friezen eerst de kat uit de boom kijken, maar echt openstaan voor iets wat anders is. En als ze merken dat je er vol voor gaat, stellen ze zichzelf ook daadkrachtig op. Dat vind ik heel charmant”, zegt hij.
“Stiekem vind ik het trouwens leuk dat al die Randstedelingen naar Leeuwarden moeten komen, haha.”
Voor SPARK heeft Roosegaarde zich laten inspireren door fruitvliegjes. Die geven ook licht. “Ik heb bewondering voor de natuur en ik denk dat we er veel van kunnen leren.”
Vervanger voor vuurwerk
Daarnaast staat het thema ‘vieren’ centraal bij de tentoonstelling. Hierover zegt hij: “Ik ben designleraar in Shanghai. De studenten zeiden dat de toekomst is bevroren.”
Daarmee bedoelden zij dat ze de grote problemen erven, zoals klimaatverandering, maar niet het gereedschap krijgen om het op te lossen, vertelt Roosegaarde. Daarbij worden hun de leuke dingen afgenomen. Zoals het vuurwerk.
© Daan Roosegaarde
Die opmerking bleef hangen. “Ik wilde daarom het goede behouden en het slechte veranderen. Met licht als alternatief voor vuurwerk. Want”, zo zegt hij, “bij origineel vuurwerk worden de hondjes gek, heb je met luchtvervuiling te maken, en loopt de schade op tot ver in de miljoenen. Kun je dat nog ‘vieren’ noemen?”
Biologisch afbreekbare bellen
Roosegaarde wil dat op een duurzame manier moderniseren. SPARK is een wolk van 50x50x50 meter. Gevormd door meer dan 10.000 biologisch afbreekbare bellen. Deze transformeren in ‘vonkjes’ doordat ze het licht absorberen en reflecteren.
Ook slaat hij met SPARK een brug naar de klimaatverandering. “Daar moeten we dingen voor doen, maar dat laten we liever over aan de buurman. Met schoonheid zie je soms iets wat je niet snapt of kent. Dat zorgt ervoor dat je even opengaat”, zegt hij. “Als dat gebeurt, ben je ontvankelijker voor verandering. Je ziet dan dat het ook anders kan.”
Roosegaarde denkt van tevoren goed na over waar de tentoonstelling moet plaatsvinden. Zo is een open plek cruciaal. “Daar komt bij dat je moet kunnen zien waar je op dat moment bent. Ik ben die scheve toren in Leeuwarden dan ook eeuwig dankbaar.”
© Daan Roosegaarde
Verder hebben ook wind en regen invloed, zegt hij. Donderdag kan het daarom even spannend worden. “Dan wacht ons misschien windkracht negen. Maar daar moeten we met ons team op kunnen inspelen, door bijvoorbeeld de apparatuur te verplaatsen”, zegt Roosegaarde. “Want ja, zo’n tentoonstelling is schilderen met licht.”
SPARK is er vanaf 2 november drie dagen van 19.00 tot 22.30 uur op het Oldehoofsterkerkhof in Leeuwarden.
