Leeuwarden heeft het eerste Friese circulaire gemaal: “Het was een heel leerproces”
Het eerste gemaal van Wetterskip Fryslân dat circulair is aangelegd, staat in Leeuwarden. Er is vooral gebruik gemaakt van tweedehands materiaal en materiaal uit de natuur.
Het poldergemaal dat de wijk Schieringen droog moet houden, komt in de plaats van twee andere gemalen die aan vervanging toe waren. Bij de sloop van dit gemaal kunnen ze uiteindelijk het materiaal weer opnieuw toepassen.
“Dit gemaal heeft een materialenpaspoort meegekregen”, zegt Monique Plantinga van het waterschap.
“Daarin staat precies beschreven wat voor materialen er gebruikt zijn en wat de circulaire waarde ervan is. En dan hoop je over een jaar of vijftig, als het weer ontmanteld wordt, die materialen weer terug te kunnen brengen in de kringloop. Dan kunnen we daar weer mooie, nieuwe dingen mee maken.”
Met 79 procent hergebruik van materiaal heeft het waterschap een heel groot deel milieuvriendelijk aangelegd. “De pompput is van ecobeton, dat is cementloos beton”, legt projectmanager Elmar Tilstra uit.
“Diverse onderdelen zijn van biocomposiet. Stalen damwanden hebben we hergebruikt. We hebben walbeschoeiing van oude gemalen toegepast. Maar om de betrouwbaarheid te kunnen garanderen, hebben we nu gekozen voor een pomp die nieuw is en de elektro-installatie is ook vernieuwd.”
Milieuvriendelijk gemaal, waar ook visjes doorheen kunnen
© Omrop Fryslân, Ronnie Porte
Minder CO2-uitstoot
Met elektrische kranen en een aggregaat op zonnepanelen was er bij de bouw veel minder CO2-uitstoot. Er is zo weinig mogelijk versneden of gelast. Zo was het proces 58 procent minder belastend voor het milieu. Verder is er bloemzaad gezaaid voor de biodiversiteit.
Het gaat hier om een relatief klein poldergemaal, dat binnen een minuut 7.000 liter kan verplaatsen. Toch hebben we van dit project veel geleerd, zegt Plantinga. “Het was een heel leerproces. Dat kunnen we straks loslaten op nieuwe gemalen, die gerenoveerd of vervangen moeten worden.”
Het waterschap heeft duizend poldergemalen in Fryslân. De ambitie van het waterschap is om in 2050 volledig circulair te zijn.
Fotobijschrift: Het gemaal dat de Leeuwarder wijk Schieringen droog moet houden © Omrop Fryslân, Ronnie Porte
