‘Het is toch niet een andere diersoort?’ Asielzoekers mogen er wel slapen, statushouders niet
Waarom wordt geluidgevoelig gebruik uitgesloten op een locatie waar het akoestisch buitenklimaat in de stukken als ‘tamelijk slecht’ wordt gekwalificeerd, terwijl opvang van maximaal 450 asielzoekers op die locatie mogelijk blijft? Die vraag speelt een belangrijke rol in de discussie over de geplande Regionale Opvanglocatie (ROL) aan de Troelstraweg, nabij Vliegbasis Leeuwarden. FNP Ljouwert heeft het college schriftelijke vragen gesteld over onder meer de veranderde doelgroep, de geluidbelasting, contacten met Defensie en het COA, de positie van de gemeenteraad, participatie van omwonenden en het moment waarop het herstelbesluit werd genomen.
Maar wat is het verschil tussen een asielzoeker en een statushouder? Een asielzoeker heeft asiel aangevraagd en wacht nog op een beslissing. Een statushouder heeft asiel gekregen en beschikt over een verblijfsvergunning. Op 15 januari 2026 deed de rechtbank uitspraak over de oorspronkelijke omgevingsvergunning. Het beroep van omwonenden werd ongegrond verklaard; het beroep van Defensie werd deels gegrond verklaard. Naar aanleiding daarvan nam het college op 16 juni 2026 een herstelbesluit en werd de omgevingsvergunning aangepast. Met dat herstelbesluit wordt het toegestane gebruik beperkt. De locatie wordt een zuivere opvanglocatie voor het COA. Reguliere bewoning, huisvesting van statushouders en ander geluidgevoelig gebruik worden uitgesloten.
‘Als het herstelbesluit niet voldoet aan de norm, zoals bij de geluidsoverlast, waarom kan dat dan wel voor asielzoekers en niet voor statushouders? Dat is scheef, dat klopt niet. Het is toch geen andere diersoort?’
FNP stelt vragen over herstelbesluit
FNP-Fractievoorzitter Jan-Willem Tuininga benadrukt in gesprek met onze omroep dat zijn fractie niet tegen de opvang van vluchtelingen is, maar deze locatie ongeschikt vindt. ‘Vluchtelingen moet je helpen, maar niet naast de vliegbasis’, zegt hij. Volgens Tuininga zijn er alternatieve locaties. ‘Waarom moet dat naast de vliegbasis? 450 asielzoekers’ Tuininga stelt daarnaast dat de gevolgen volgens hem verder kunnen reiken dan alleen de directe omgeving van de Troelstraweg. ‘Westeinde, Bilgaard, centrum Leeuwarden, fietspad Stiens: iedereen krijgt hiermee te maken.’ Dit is een standpunt van Tuininga. Welke concrete gevolgen hij hiermee bedoelt en waarop die verwachting is gebaseerd, willen we in de reportage nader onderzoeken.
‘Het is toch geen andere diersoort?’
Een belangrijke vraag van de FNP betreft het onderscheid tussen statushouders en asielzoekers. Het college schrijft dat de ROL wordt beperkt tot een zuivere opvanglocatie voor het COA. Reguliere bewoning en huisvesting van statushouders worden uitgesloten. Volgens het college vervalt daardoor de noodzaak voor een besluit Hogere Waarde en vormt de ROL zonder geluidgevoelige status geen belemmering meer voor de bedrijfsvoering van Defensie. Tuininga zet vraagtekens bij wat dat onderscheid betekent voor de mensen die daadwerkelijk op de locatie verblijven. ‘Als het herstelbesluit niet voldoet aan de norm, zoals bij de geluidsoverlast, waarom kan dat dan wel voor asielzoekers en niet voor statushouders? Dat is scheef, dat klopt niet. Het is toch geen andere diersoort?’ Daarbij is een belangrijk juridisch onderscheid nodig. Uit de gemeentelijke stukken volgt niet dat het college stelt dat asielzoekers lichamelijk minder gevoelig zijn voor geluid dan statushouders. De redenering van het college betreft de juridische status van het gebouw en het toegestane gebruik. Door geluidgevoelig gebruik en huisvesting van statushouders uit te sluiten, stelt het college dat de opvang de geluidsruimte en bedrijfsvoering van Defensie niet meer beperkt. Dat beantwoordt niet automatisch de afzonderlijke vraag welke gevolgen de geluidbelasting heeft voor mensen die daadwerkelijk op de locatie verblijven. Die vraag willen we in de reportage afzonderlijk onderzoeken.
‘Waarom zijn wij er niet bij betrokken?’
De FNP wil daarnaast weten waarom de gemeenteraad niet eerder bij het gewijzigde besluit is betrokken. ‘Waarom zijn wij er niet bij betrokken als gemeenteraad? Waarom is de buurt er niet bij betrokken?’, zegt Tuininga. Volgens het college hoefde geen nieuwe VVGB aan de raad te worden gevraagd, omdat de aanvraag niet werd uitgebreid maar de gebruiksmogelijkheden juist werden beperkt. Uit de openbare stukken bij het herstelbesluit blijkt niet dat omwonenden opnieuw bij de totstandkoming ervan zijn betrokken. Het college kondigde wel aan de omgeving na het besluit onder meer via een nieuwsbrief te informeren. De FNP heeft het college gevraagd alsnog een bijeenkomst met bewoners te organiseren.
‘Waarom zijn wij er niet bij betrokken als gemeenteraad? Waarom is de buurt er niet bij betrokken?’
Vragen over het moment van besluitvorming
Ook het tijdstip van het herstelbesluit roept vragen op bij de FNP. Het college nam het besluit op 16 juni 2026, kort voor de installatie van het nieuwe college. ‘Wij schrokken dat op de laatste dag van het college ineens het besluit werd genomen om het herstelbesluit in werking te zetten’, zegt Tuininga. Hij noemt de gang van zaken ‘doorgedrukt’: ‘Waarom zijn wij er niet bij betrokken als gemeenteraad? Waarom is de buurt er niet bij betrokken? Het is er doorgedrukt, in mijn ogen.’ Die kwalificatie komt voor rekening van Tuininga. Op basis van alleen de besluitdatum kan niet worden vastgesteld waarom het college juist op 16 juni besloot. Voor de feitelijke reconstructie willen we daarom onder meer duidelijk krijgen wanneer het herstelbesluit ambtelijk en juridisch gereed was, wanneer de nieuwe geluidberekening definitief werd en hoe de afstemming met Defensie en het COA verliep. Het college schrijft dat tijdens het traject contact is geweest met onder meer Defensie, het COA en projectontwikkelaar Zwanenburg. Het herstelbesluit kwam volgens het college in afstemming met Defensie tot stand. Het college stelt dat Defensie door de aangepaste vergunning haar bedrijfsvoering ongewijzigd kan voortzetten. Dat is relevant omdat het beroep van Defensie tegen de oorspronkelijke vergunning door de rechtbank deels gegrond werd verklaard. Het beroep van de omwonenden werd ongegrond verklaard.
Geluidbelasting tot 63 decibel
Voor de locatie berekende adviesbureau Noorman een gecumuleerde geluidbelasting van maximaal 63 decibel. Daarbij is ook het geluid van het vliegverkeer betrokken. Het bijbehorende akoestische buitenklimaat wordt in de beoordeling als ‘tamelijk slecht’ gekwalificeerd. Daar staat tegenover dat in de akoestische beoordeling wordt geconcludeerd dat de berekende cumulatieve geluidbelasting als aanvaardbaar kan worden beschouwd. Daarbij speelt ook de geluidbelasting in de binnenruimten een rol. Het gaat om de juridisch-planologische status van het toegestane gebruik. Volgens het college heeft de ROL door het uitsluiten van geluidgevoelig gebruik niet langer een geluidgevoelige status. Daardoor kan het besluit Hogere Waarde worden ingetrokken en vormt de ROL volgens het college geen belemmering meer voor de bedrijfsvoering van Defensie.
Hoe kwam het zover?
De discussie over het herstelbesluit kent een langere voorgeschiedenis. Het plan voor de Troelstraweg werd al ruim voor het herstelbesluit van juni 2026 politiek en juridisch behandeld. De gemeenteraad behandelde eerder de VVGB, waarna een omgevingsvergunning werd verleend. Tegen die vergunning gingen zowel omwonenden als Defensie in beroep. Op 15 januari 2026 volgde de uitspraak van de rechtbank. Het beroep van de omwonenden werd ongegrond verklaard en dat van Defensie deels gegrond. Vervolgens paste het college met het herstelbesluit van 16 juni 2026 het toegestane gebruik aan.
Vervolg: reportage met verschillende perspectieven
Dit artikel loopt vooruit op een uitgebreidere reportage over de geplande opvanglocatie aan de Troelstraweg. Daarin brengen we de vragen van FNP Ljouwert naar voren, maar willen we nadrukkelijk ook andere betrokken partijen en perspectieven aan het woord laten. We willen onder meer spreken met de gemeente Leeuwarden, het COA en omwonenden. Waar relevant willen we ook de positie van andere betrokken partijen in de reconstructie meenemen. Het doel is om de vragen die de FNP stelt objectief voor te leggen en de verschillende partijen de gelegenheid te geven daarop te reageren.
De gemeente Leeuwarden hebben we al om een reactie gevraagd. We ontvingen daarop de volgende reactie:
“Omdat de FNP raadsvragen heeft gesteld over dit onderwerp, kunnen we op dit moment niet op al je vragen ingaan. Zodra de beantwoording van deze raadsvragen is vastgesteld, worden de antwoorden openbaar en zijn ze ook voor jullie beschikbaar.”
De inhoudelijke reactie van de gemeente was op het moment van publicatie dus nog niet beschikbaar. Zodra de beantwoording van de raadsvragen openbaar is en de aangekondigde schriftelijke reactie van de gemeente is ontvangen, kunnen die antwoorden worden meegenomen in de verdere reportage. Benieuwd geworden? Houd onze omroep in de gaten voor de uitzending hierover. Voor nu zijn we benieuwd naar jouw mening: wat vind jij hiervan?
