‘Gonorroe is de meest voorkomende soa in Friesland’: hoe zit het met soa’s onder jongeren in Leeuwarden?
Vorige week publiceerden we het artikel ‘Steeds meer jongeren lopen een soa op: hoe komt dat?’. Aanleiding waren de vragen die VVD-Kamerleden stelden aan de minister van Volksgezondheid over de stijgende aantallen soa-besmettingen en de mogelijke invloed van online desinformatie op de seksuele gezondheid van jongeren. Maar hoe ziet die situatie eruit in Leeuwarden? We gingen in gesprek met GGD Fryslân om te onderzoeken hoe groot het probleem lokaal is en welke ontwikkelingen zij zien.
In 2025 testten meer mensen in Leeuwarden positief op gonorroe dan in 2024. Daarmee is sprake van een stijging. “Gonorroe is de meest voorkomende soa in Friesland. Daarbij moet je wel bedenken dat niet iedereen zich laat testen,” zegt Femmy Saal, woordvoerder van GGD Fryslân. Ook chlamydia blijft een veelvoorkomende soa. De GGD test hier echter alleen nog op als iemand klachten heeft. “Onderzoek wijst uit dat het lichaam een chlamydia-infectie zonder klachten vaak zelf kan opruimen, zonder behandeling met antibiotica,” aldus Saal. Chlamydia en gonorroe zijn allebei bacteriële soa’s, maar worden door verschillende bacteriën veroorzaakt. Chlamydia verloopt vaak zonder klachten, terwijl gonorroe vaker symptomen geeft, zoals pijn bij het plassen en afscheiding.
GGD Fryslân zet in op voorlichting en preventie
GGD Fryslân zet zich actief in voor het bevorderen van de seksuele gezondheid van jongeren. Zo ondersteunt de organisatie scholen met seksuele voorlichting, bijvoorbeeld tijdens de Week van de Lentekriebels op basisscholen en de Week van de Liefde in het voortgezet onderwijs. Daarnaast is de GGD ieder jaar aanwezig op het LEIP, het studentenfestival en de informatiemarkt in Leeuwarden. Jongeren tot en met 24 jaar kunnen bovendien gratis terecht bij GGD Fryslân voor een soa-test, advies of een gesprek over seksualiteit.
Waarom hebben jongeren toch onbeschermde seks?
Volgens de GGD begint soa-preventie met open communicatie. “Dat begint met erover praten met elkaar. Hoe lastig dat in the heat of the moment, of als je drank of drugs hebt gebruikt, misschien ook is,” zegt Saal. Een condoom is het enige anticonceptiemiddel dat beschermt tegen soa’s. De pil en andere anticonceptiemiddelen voorkomen wel een zwangerschap, maar bieden geen bescherming tegen seksueel overdraagbare aandoeningen. De GGD adviseert daarom om na onveilige seks altijd een soa-test te laten doen. Uit onderzoek blijkt dat de belangrijkste reden om geen condoom te gebruiken is dat er al een ander anticonceptiemiddel wordt gebruikt, zoals de pil. De op één na meest genoemde reden is het vertrouwen in een partner. “Daarnaast geven jongeren, en dat zijn vaker jongens dan meisjes, aan dat seks met een condoom minder lekker is,” aldus Saal.
Alle informatie over de dienstverlening voor jongeren is te vinden op de pagina ‘Gezond en veilig studeren’ van GGD Fryslân. Gezond en veilig studeren | GGD Fryslân
Lees ook ons eerdere artikel over de landelijke cijfers: Steeds meer jongeren lopen een soa op: hoe komt dat? Steeds meer jongeren lopen een soa op: hoe komt dat? – Omroep Leeuwarden
