Gemeenteraad buigt zich over “zorgelijk” drugsgebruik in Leeuwarden

Woensdag 7 januari houdt de gemeenteraad, op initiatief van het CDA, een informerende bijeenkomst over het “zorgelijke” drugsgebruik in Leeuwarden. Uit onderzoek is gebleken dat het gemeten drugsgebruik is gestegen ten opzichte van de meting in 2023. Burgemeester en wethouders schrijven in een brief aan de raad: “De hoeveelheid aangetroffen middelen is substantieel en vinden we zorgelijk.” Als je het drugsgebruik in Leeuwarden vergelijkt met Amsterdam, Eindhoven, Groningen, Rotterdam, Utrecht en Zwolle dan is het gebruik van amfetamine (speed) en cocaïne duidelijk het hoogste in Leeuwarden. De resultaten zijn berekend per 1000 inwoners.

De gemeente Leeuwarden heeft Wetterskip Fryslân in 2025 opdracht gegeven om onderzoek te doen naar de aanwezigheid van drugsresten in het rioolwater. Het rioolwateronderzoek wordt gebruikt om een beeld te krijgen van de mate van drugsgebruik in Leeuwarden.

Het Wetterskip heeft gedurende 7 aaneengesloten dagen (van 15 februari 2025 tot en met 21 februari 2025) rioolwater geanalyseerd en onderzocht op (resten van) drugs. Gedurende de eerdergenoemde periode zijn 24-uurs verzamelmonsters genomen van het ongezuiverde afvalwater dat in de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) binnenkwam. Deze monsters zijn geanalyseerd op de aanwezigheid van de volgende drugs of bestandsdelen:
• Amfetamine (speed);
• Cocaïne/ benzoylecgonine (omzettingsproduct van cocaïne);
• MDMA (3,4-methyleendioxymethamfetamine (ecstasy/ XTC))
Methamfetamine (crystal Meth);
• Carboxy-THC (omzettingsvorm van THC, belangrijkste bestanddeel van
cannabis (wiet/ hasj));
• 2-MMC / 3-MMC / 4-MMC;
• Ketamine (zowel drug als geneesmiddel).

79% van de inwoners van de gemeente Leeuwarden is aangesloten op dit RWZI. De overige bewoners zijn aangesloten op de RWZI’s van Grou, Birdaard of Franeker. De resultaten zijn berekend per 1000 inwoners en vergeleken met zowel verschillende steden in het land als met de resultaten van het rapport uit 2023 dat is uitgevoerd door de KWR.

In de meetperiode waren er geen bijzondere evenementen (zoals grootschalige feesten) en waren er geen signalen van drugsdumpingen of andere
bijzonderheden. Het is dus aannemelijk dat het gemeten drugsgebruik overeenstemt met het standaardgebruik in onze gemeente.

Resultaten
Het onderzoek wijst uit dat de concentraties van:
• amfetamine ten opzichte van de gemeten resultaten in 2023 zijn gestegen;
• cocaïne ten opzichte van de gemeten resultaten in 2023 gestegen zijn;
• methamfetamine ten opzichte van de gemeten resultaten 2023 gedaald zijn;
• cannabis ten opzichte van 2023 gedaald zijn;
• ketamine ten opzichte van 2023 zijn gestegen.

Vergeleken met de steden Amsterdam, Eindhoven, Groningen, Rotterdam, Utrecht en Zwolle is het gebruik van amfetamine (speed) en cocaïne in Leeuwarden duidelijk het hoogst.

Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat het geschatte jaarlijkse drugsgebruik in Leeuwarden qua (geschatte) marktwaarde ongeveer €30,5
miljoen bedraagt. Cocaïne (ongeveer €17 miljoen) en cannabis (circa €12 miljoen) vormen samen het grootste deel van deze markt.

De resultaten uit het rioolwateronderzoek zullen burgemeester en wethouders gebruiken in de vervolgaanpak. Denk hierbij aan de aanpak van straathandel en drugsproductie in panden, als ook voor de preventieve aanpak en gezondheidszorg