Expositie ‘Spruitjes met sambal’: “Vluchten doe je nooit voor je lol”

Leeuwarden – De expositie ‘Spruitjes met sambal’ gaat over Indische Nederlanders die tussen 1945 en 1968 naar Leeuwarden kwamen. In de Friese hoofdstad moesten de mensen uit Indonesië een nieuw bestaan opbouwen. De migranten brachten niet alleen hun muzikale tradities mee, maar ook het eten. De tentoonstelling is tot en met 9 mei te bewonderen in het Historisch Centrum Leeuwarden.

Na de Tweede Wereldoorlog kwamen tot en met eind jaren 60 rond de 350.000 Indische mensen naar Nederland. De tentoonstelling laat zien wat de gevolgen van onvrijheid kunnen zijn. Zo moesten de migranten vaak gedwongen vertrekken.

Landverraders
Toen Indonesië in 1945 onafhankelijk werd, moesten mensen die voor Nederland hadden gewerkt het vaak ontgelden. Indonesiërs die de Nederlanders hadden geholpen, werden als landverraders bestempeld.

Daarnaast laat de tentoonstelling zien dat mensen die ergens anders vandaan komen er wel degelijk bij horen. De Indische Nederlanders hebben naast verschillen ook heel veel overeenkomsten met onze cultuur. “Er zijn niet altijd verschillen. We hebben ook heel veel gemeen. We zijn allemaal Leeuwarders”, vertelt Yteke van der Vegt, educator van Historisch Centrum Leeuwarden.

Volgens Van der Vegt staat het informatie- en activiteitencentrum open voor het laten zien van meer diversiteit in de samenleving.“Het Historisch Centrum Leeuwarden is het archief van alle Leeuwarders, voor alle Leeuwarders. De Indische Nederlanders horen daar ook bij.”

Plunderingen
Tijdens de Bersiap-periode, aan het begin van de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog, waren de Indische migranten hun leven niet zeker. In deze gewelddadige tijd vonden moorden en plunderingen plaats. Hierdoor moesten veel mensen noodgedwongen alles achterlaten en in Nederland opnieuw beginnen.

De grootste groep Indische Nederlanders die naar Leeuwarden kwam, verbleef in contractpensions. Dit waren hotels en pensions die opvang boden aan gezinnen uit Indonesië. De migranten verbleven daar vaak een paar maanden, terwijl dat niet de bedoeling was.

Ook moesten de gezinnen die in contractpensions terecht kwamen ruim 60% van hun inkomen afstaan. De eigenaren van deze hotels en pensions kregen een vergoeding van de overheid. In 1969 zijn de laatste contractpensions gesloten.

Zomerhuisjes
In Nederland was er na de Tweede Wereldoorlog sprake van woningnood. Veel huizen waren kapotgeschoten en moesten allemaal opnieuw worden opgebouwd.

Bovendien werden vóór 1950 in Friesland ruim achtduizend repatrianten ondergebracht. Zij verbleven onder andere in zomerhuisjes, hotels, kampen en pensions.

Indische migranten ervoeren de opvang als betuttelend en kil.“Je hebt alles achter moeten laten en bent gedwongen om te verhuizen omdat de situatie niet veilig is. En als je dan in Nederland komt, word je ook niet zo vriendelijk behandeld”, zegt Van der Vegt.

Erkenning
Op de tentoonstelling komen ook een aantal persoonlijke verhalen aan bod. De verhalen gaan over de verbondenheid met Nederland, het Indische eten, de opvoeding en de moeilijke geschiedenis.

 “Als je het verleden kent dan snap je het heden”

Van der Vegt hoopt dat mensen inzien wat het betekent om ergens anders opnieuw te beginnen. Bewustwording en erkenning zijn volgens haar het allerbelangrijkste. “Vluchten doe je nooit voor je lol. Er is altijd wel een reden voor. De meesten vluchten door oorlog of geweld. Je zal zelf maar in zo’n situatie zitten; sta daar maar eens bij stil”, aldus van der Vegt.

Toegang is gratis. De expositie ‘Spruitjes met sambal’ is tot en met 9 mei te zien bij het Historisch Centrum Leeuwarden aan de Groeneweg 1 in Leeuwarden.

Voor meer informatie: https://historischcentrumleeuwarden.nl/