Dag van de Elfstedentocht heeft eerste lustrum: “Erfgoed moet niet op zolders belanden”
Hij kwam in 2019 met het idee: sporthistoricus Jurryt van de Vooren wilde een jaarlijkse Dag van de Elfstedentocht. De verhalen en herinneringen aan de tocht moesten worden doorgegeven, was het idee. Vijf jaar later is hij tevreden over hoe het gaat. Maandag wordt de vijfde Dag van de Elfstedentocht gehouden in het Fries Scheepvaart Museum in Sneek.
DOOR SYBRAND GRASDIJK
“Het gaat misschien niet in revolutionair hoog tempo”, zegt Van de Vooren. “Maar er lopen verschillende dingen. Er is veel belangstelling voor wat we doen.”
De vijfde Dag van de Elfstedentocht wordt maandag gehouden in het Fries Scheepvaart Museum in Sneek. En de dag is niet voor niets op 15 januari: dat is de datum waarop in 1909 de vereniging De Friesche Elf Steden werd opgericht.
“Ik merk wel dat er op verschillende plekken steeds meer belangstelling komt voor de vraag hoe je dit erfgoed op een goede manier kunt vastleggen”, zegt Van de Vooren. “Dat de erfgoedcollecties niet alleen in dozen op zolders belanden, maar dat het materiaal wordt ingezet om nieuwe generaties aan te spreken.”
Podcast Elfstedentocht
Dat kan volgens Van de Vooren op verschillende manieren. “Denk aan visualisaties, videoproducties, podcasts.”
De Dag van de Elfstedentocht in het Fries Scheepvaart Museum in Sneek begint maandag om 13.30 uur. Er zijn er nog kaarten beschikbaar.
Dat laatste wordt bijvoorbeeld gedaan door Noortje van Baal, studente aan de HKU in Utrecht. Zij heeft in samenwerking met Van de Vooren en de Elfstedenvereniging het idee voor een podcast ontwikkeld, die alleen langs de route van de elf steden kan worden beluisterd.
“Er is nog niets echt gemaakt”, verduidelijkt Van de Vooren. “Maar daar gaan we het maandag onder andere over hebben. Het is de basis waar we mee verdergaan.”
Het mooie is, vertelt hij, dat er een “spectaculaire ontwikkeling” is in de wijzen waarop je verhalen kunt vertellen. Vooral kunstmatige intelligentie kan helpen bij het maken van visualisaties.
Voorzitter Wiebe Wieling ook present
De belangstelling van de Dag van de Elfstedentocht komt ook van de vereniging De Friesche Elf Steden. “Voorzitter Wiebe Wieling is er ook weer bij bijvoorbeeld. Ze beschouwen het erfgoed als belangrijk onderdeel van wat ze doen.”
En de rolverdeling is duidelijk, zegt Van de Vooren: “Wij gaan niet over het schaatsen, maar we zijn goed in het vastleggen van erfgoedcollecties.”
Materiaal toegankelijk maken
Het is niet voor niets dat de Dag van de Elfstedentocht in het Fries Scheepvaartmuseum is. Daar zijn plannen om de ijssporten een plek te geven in een nieuwe tentoonstelling. “Ze hebben veel schaatsmateriaal”, zegt Van de Vooren.
Het gaat uiteindelijk om het toegankelijk maken van al het materiaal dat er is, vertelt hij. “En dat gaat dus stapje voor stapje, maar alle instellingen vinden elkaar steeds beter.”
Coen de Koning won de Elfstedentocht in 1912 en 1917
© HCL
Het Fries Scheepvaart Museum meldt over het programma van de Dag van de Elfstedentocht:
Op deze dag gaat journalist en voormalig schaatser Sippy Tigchelaar in gesprek met Ron Couwenhoven, die de nalatenschap van Coen de Koning bij elkaar bracht en overdroeg aan het Eerste Friese Schaatsmuseum in Hindeloopen. De Koning won tweemaal de Elfstedentocht (1912 en 1917) en was wereldkampioen schaatsen. Gauke Bootsma van het Schaatsmuseum vertelt welk object hij nog heel graag zou willen vinden en tentoonstellen, en het Fries Film & Audio Archief komt met nooit eerder vertoonde beelden van de ‘tocht der tochten’.
Noortje van Baal onderzocht manieren om de Elfstedencultuur te behouden en door te geven aan jongere generaties, en Hester Postma vertelt over de plannen om de schaatscultuur een plek te geven in de vernieuwde collectiepresentatie van het Fries Scheepvaart Museum.
