Criminele voorouders die in de Blokhuispoort hebben gezeten, straks online vindbaar

Friese gevangenen uit het verleden opzoeken moet in de toekomst heel wat makkelijker worden. Met project ‘Traaljewurk’ zijn gegevens over criminele voorouders die bijvoorbeeld in de Blokhuispoort hebben gezeten straks beter te vinden.

Er zijn opmerkelijke zaken te vinden in de gegevens die gedigitaliseerd worden. “Hoe meer je terug gaat in de tijd, hoe mooier de zaken worden die je tegenkomt”, vindt projectleider van het project met de naam ‘Traaljewurk’, Jetske de Groot.

“Dat een man een paar dagen vast heeft gezeten omdat hij zijn hond los had lopen. Maar we zien ook wel kinderen van een jaar of 14 die een paar dagen moeten zitten omdat ze hebben gestolen. Je kunt je dan afvragen: wat voor achtergrond heeft dat? Waarom hebben die kinderen gestolen? Het zijn ook wel schrijnende voorbeelden die je tegenkomt.”

Vroeger kwamen de gedetineerden bijvoorbeeld in de Blokhuispoort, de gevangenis in Leeuwarden. Zij werden ingeschreven en dan moesten ze hun naam en andere persoonsgegevens opgeven. Maar er werd ook opgeschreven hoe lang de persoon moest zitten en voor welk delict.

Gevangenisregister © Omrop Fryslân, Ronnie Porte

“Die registers hebben wij allemaal gedigitaliseerd en die staan nu online voor mensen om ze te beschrijven”, legt projectleider Aly de Boer uit. “Uiteindelijk willen we die data beschikbaar stellen op de website allefriezen.nl.” Zo kan straks iedereen nagaan of voorouders in een van 25 Friese instellingen hebben gezeten in Leeuwarden, Heerenveen, Sneek of Harlingen in de periode tussen 1797 en 1921.

Tientallen vrijwilligers van het platform FryskeHannen waren donderdag in historisch centrum Tresoar in Leeuwarden bij de start van ‘Traaljewurk’.
Ze kregen uitleg over hoe ze de handgeschreven gevangenisregisters moeten uitpluizen. 400 Friese inschrijvregisters zijn al gescand. Die zijn dus wel gedigitaliseerd, maar nog niet online doorzoekbaar.

Vrijwilligers krijgen uitleg over het project  ‘Traaljewurk’
© Omrop Fryslân, Ronnie Porte

Van Friese- naar VeleHanden
Het platform FryskeHannen heeft als doel om met vrijwilligers erfgoedcollecties te digitaliseren en te indexeren. Donderdag hield het platform na zeven jaar en zes projecten op. Het gaat over in VeleHanden. Met dit landelijke crowdsourcingsplatform wordt een groot landelijk netwerk aan vrijwilligers ingezet voor projecten, zoals het invoeren van gevangenisregisters.

“VeleHanden heeft meer dan 22.000 vrijwilligers”, zegt projectleider De Boer. “Wij kunnen nu ook van die pot gebruik maken. Dan hebben we meer bereik en zijn onze projecten mogelijk eerder klaar.”

‘Traaljewurk’ is het startproject binnen VeleHanden. Met FryskeHannen zijn tot nu toe meer dan 7.000 scans van audio- en videobanden van Omrop Fryslân en 13.000 foto’s van het schaatsmuseum in Hindeloopen beschreven, zodat ze online beter te gebruiken zijn.

Hetzelfde deed Tresoar met ‘Heden is overleden’, het project met inmiddels een kwart miljoen Friese overlijdensakten, waarvan de gegevens nu ook op allefriezen.nl te doorzoeken zijn.

Het officiële startmoment van het project
© Omrop Fryslân, Ronnie Porte

42.000 scans
Honderden vrijwilligers hebben nog wel een tijd werk om alle 42.000 scans van de gevangenisregisters in te voeren. “Dat duurt nog wel even”, zegt De Groot. “Met ‘Heden is overleden’ zijn we wel een paar jaar bezig geweest. Dus ik vind het moeilijk in te schatten hoe hard dit zal gaan. Het is wel de bedoeling dat wanneer een heel register is ingevoerd, dat dat op AlleFriezen komt. Meteen, dus dat we niet hoeven te wachten totdat alles is ingevoerd.”