Burgemeester Buma schrijft een boek over zijn voorouder: “Een man met rafelrandjes”

Burgemeester Sybrand Buma van Leeuwarden schrijft voor zijn ontspanning. Onlangs verscheen van zijn hand een boek over een van zijn voorvaderen. ‘Wiardus Willem Buma en het geheugen van Friesland’ is de titel van het boek dat hij heeft geschreven over zijn oudbetovergrootvader.

DOOR GEARTSJE DE VRIES

Buma houdt er van om in de archieven te spitten en zo meer te leren over de geschiedenis van Leeuwarden en Fryslân aan de hand van het leven van de mensen van toen.
Het is niet het eerste boek van de hand van Buma. Eerder schreef hij al over politieke zaken en in 2018 heeft hij samen met een verre neef een boek geschreven over Gerlacus Buma, een broer van Wiardus Willem Buma.

Wiardus Willem Buma leefde van 1802 tot 1873 en was advocaat, rechter en gedeputeerde. Hij behoorde tot de oude adel, met een vader die burgemeester (grietman) was. Sybrand Buma beschrijft het leven van zijn voorvader en schetst daarmee ook een beeld van Fryslân in de 19e eeuw.
Uit de archieven blijkt dat deze Wiardus Willem Buma een van de voorvechters was van de Friese identiteit. Fryslân was van een trots zelfstandig gewest veranderd in een provincie die ondergeschikt was aan de regering in Den Haag. Dit verlies aan eigenheid zorgde ervoor dat sommige mensen zich verenigden en het Fries Genootschap oprichtten.

Wiardus Willem Buma (1802-1873)
© Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie

‘Wij, vrije Friezen’
“Wiardus Willem Buma had als hobby het onderzoeken van oude Friese documenten uit de 15e en 16e eeuw en probeerde de mooie geschiedenis van Fryslân te achterhalen. Daarmee kwam ook dat trotse gevoel van ‘wij, vrije Friezen’ naar boven”, vertelt Buma.

De oudbetovergrootvader van de burgemeester van Leeuwarden was een ‘hoekige’ man. “Ik denk dat als we hem nu zouden kennen, we hem niet zouden bestempelen als een joviale warme man. Hij was ook streng voor zijn kinderen en het was iemand die ontzag inboezemde. Ik denk dat als hij door de stad liep, de mensen wel even omkeken. Zo van ‘daar heb je Buma!’.”

Rafelrandjes
Dat de persoon Wiardus Willem Buma niet alleen maar positieve kanten heeft, maakt hem juist interessant, vindt Buma. “Hij behoorde echt tot de bovenlaag en dat vond hij ook normaal. Hij vindt zichzelf altruïstisch, want hij geeft aan de armen. Maar tegelijk gaat hij in beroep tegen iedere belastingaanslag die hij ontvangt, hoe rijk hij ook is. Dat is leuk, schrijven over iemand die allerlei rafelrandjes heeft.”

Volgens Buma hechtte zijn voorouder aan de status en het geld dat hij had. Het was een man die hoorde bij de elite en “het was niet de beroemdste Fries, maar juist daarom interessant. Het geeft een beeld van hoe mensen van die klasse leefden in die tijd.”

Het boek ‘Wiardus Willem Buma en het geheugen van Friesland’
© Omrop Fryslân, Geartsje de Vries

Overeenkomst
Het boek over zijn voorvader is heel snel geschreven: eind vorig jaar is Buma ermee begonnen en negen maanden later ligt het al in de boekwinkels. “Ik moet altijd aan het werk zijn, ik wil iets scheppen”, zegt Buma daarover. “Als de werkdag klaar was, ging ik met het boek aan de slag. Van tien tot twaalf uur ’s avonds was ik daarmee bezig.”
Het is een overeenkomst die hij met zijn hoofdpersoon deelt: “Op zijn grafsteen staat een tekst die uit de bijbel komt en die ook op mij kan slaan: ‘Ik moet werken zolang het dag is, de nacht begint wanneer niemand werken kan’.”