Historisch Poptaslot-kacheltje teruggevonden: maar waar zijn de andere?

Een oude kachel is sinds een paar dagen terug in het gasthuis van het Poptaslot in Marsum. De kacheltjes waren voor weduwen en ongehuwde vrouwen van het gasthuis, maar werden overbodig in de jaren 1950 en verdwenen.

Op de kacheltjes konden de vrouwen ook eten koken. Het gasthuis bestond uit 28 huisjes, er moeten dus ook 28 kacheltjes zijn. Maar toen de huisjes in de jaren vijftig werden vergroot en verbouwd, waren de kacheltjes en ook bijzondere achttiende-eeuwse kruisvoetkasten niet meer nodig.

Die werden uitgedeeld onder kennissen en de werknemers van destijds. “Ik werd opgebeld door een man uit Heerenveen”, zegt slotbewaarder Gunar Boon. “Die man heeft ‘roots’ in Marsum en familie van hem zat in de schoonmaak van het slot. Hij bleek inderdaad een kacheltje van het slot te hebben.”

Historische waarde
De man had eerst al geprobeerd het ding kwijt te raken op Marktplaats, maar toen dat niet lukte, heeft hij het slot maar eens opgebeld. De kacheltjes zijn dus ook niet veel geld waard. “Maar het heeft voor ons wel veel historische waarde”, zegt Boon.

Een gerucht gaat dat kunstenaar Jopie Huisman een deel heeft opgekocht en weer heeft verkocht, hij was namelijk ook handelaar in oud ijzer. Door die doorverkoop kunnen ze dus bijna overal zijn. “Maar ik denk dat de meesten toch in Fryslân zijn gebleven”, zegt Boon.

Het Poptagasthuis
© Omrop Fryslân

Poptagasthuis
Het Poptagasthuis is opgericht in 1712 en staat naast het Poptaslot in Marsum. De 28 huisjes waren bedoeld voor weduwen en ongehuwde vrouwen die zelf niet rond konden komen. Ze kregen alles gratis: eten, drinken en zakgeld.

De kleine huisjes zijn in de jaren 50 groter gemaakt en worden nu vooral bewoond door studenten. In één deel mogen nog altijd alleen maar vrouwen wonen.

Andere tradities worden ook zoveel mogelijk in stand gehouden. Zo werd vroeger één keer per jaar een koe geslacht bij het gasthuis en in 28 stukken verdeeld: de bewoners kregen dan een vleespakket. Nog altijd krijgen de bewoners een pakket met onder meer rollade en biefstuk, al komt dat nu bij de slager vandaan.

Slotbewaarder Gunar Boon
© Omrop Fryslân

Niet bij de vuilnis
Boon wil ook vooral de kacheltjes en de kasten opsporen. Het slot heeft met dit kacheltje nu een derde erbij. “Nee, we hoeven ze niet allemaal terug, het slot is groot maar dat past hier niet. Maar het zou mooi zijn als mensen zich bewust zijn waar ze vandaan komen en ze dus niet bij het vuilnis terechtkomen.”

Als mensen denken dat ze een kacheltje of een kast in huis hebben van het Poptagasthuis kunnen ze contact opnemen met de slotbewaarder via deze website