Meeste Friezen vinden dat ze niet zonder auto kunnen; ov duur en onpraktisch
Inwoners van Fryslân vinden reizen met het openbaar vervoer duur, onpraktisch en tijdrovend. Dat zeggen althans de meeste deelnemers aan een onderzoek van Planbureau Fryslân naar vervoersarmoede.
DOOR ONNO FALKENA
Om in Fryslân te komen waar je wilt zijn, kun je volgens veel Friezen eigenlijk niet zonder auto. Friezen vinden de auto in de meeste gevallen de snelste, goedkoopste en meest praktische wijze van vervoer.
Het openbaar vervoer wordt voor veel verplaatsingen niet als optie gezien, bijvoorbeeld omdat de bushalte te ver weg is en bij het overstappen regelmatig de aansluiting wordt gemist. Sommige automobilisten geven ook aan dat ze over een drempel moeten om gebruik te maken van de bus en dat ze ook niet weten hoe een belbus of opstapper werkt.
Vervoersarmoede
Uit onderzoek van de provincie bleek vorig jaar dat vervoersarmoede in Fryslân toeneemt. Niet alleen op het platteland, maar ook in armere stadswijken.
Vervoersarmoede betekent dat mensen afzien van bezoek aan familie en vrienden of aan een pretpark, omdat ze geen kans zien om daar te komen. Mensen met een laag inkomen lopen daardoor het risico om in een isolement te raken.
Op verzoek van Provinciale Staten heeft Planbureau Fryslân nu een verdiepend onderzoek gedaan naar de ervaringen van inwoners. Daarvoor werden 131 mensen op verschillende plakken in Fryslân ondervraagd.
Volgens het onderzoek hebben vooral mensen zonder eigen auto of rijbewijs met vervoersarmoede te maken. Het gaat in deze groep om 57 procent. Van de mensen met eigen auto loopt slechts 10 procent kans op vervoersarmoede.
Lagere inkomens
Het gaat dan vooral om mensen met een lager inkomen die om financiële redenen de auto niet of nauwelijks gebruiken. Mensen met vervoersarmoede maken niet veel gebruik van de elektrische fiets, want ook die is voor hen te duur.
Deelnemers aan het onderzoek laten ook weten dat ze het openbaar vervoer, en dan vooral de trein, voor langere reizen wel een optie zouden vinden op het moment dat Fryslân een betere verbinding zou krijgen met de rest van Nederland en ook met Duitsland.
Leeuwarden is volgens de deelnemers goed met het openbaar vervoer te bereizen, maar veel Friese dorpen zijn vooral ’s avonds en in weekenden lastig te bereiken. Er is daarom veel ontevredenheid over het openbaar vervoer onder de deelnemers aan het onderzoek.
Niet duurder
Het openbaar vervoer moet volgens de deelnemers aan het onderzoek vooral niet duurder worden. Ook moeten de vervoerders streven naar betere aansluitingen.
De ondervraagde reizigers zijn kritisch over de bushaltes aan de rand van de dorpen. Zij vinden dat het openbaar vervoer weer door de dorpskernen moet rijden, desnoods met een kleinere bus.
Gedeputeerde Matthijs de Vries
© Omrop Fryslân
Openbaar vervoer aantrekkelijker maken
Gedeputeerde Matthijs de Vries zegt in een eerste reactie dat hij hem er niet bij neer wil leggen dat voor veel Friezen de bus blijkbaar ‘geen optie’ is.
Volgens hem ligt het genuanceerder. “De mensen geven aan dat ze met het openbaar vervoer goed in Leeuwarden kunnen komen, maar dat andersom de reis van Leeuwarden naar het platteland de uitdaging is, vooral ’s avonds en in de weekenden. Daar moeten we mee aan de slag.”
De Vries vroeg zelf om het onderzoek toen hij nog Statenlid was van de ChristenUnie. Hij is er blij mee dat het er is gekomen, ook al is er de nodige kritiek op het openbaar vervoer.
“Hier kunnen we zeker mee verder. Ik wil dit rapport ook zeker bespreken met de nieuwe concessiehouder Qbuzz. We moeten kijken hoe we het openbaar vervoer aantrekkelijker kunnen maken.”
