VIDEO: Energieagenda vernieuwd: gemeente neemt stevigere regierol in strijd tegen CO₂-uitstoot
De gemeente Leeuwarden heeft haar koers voor de energietransitie aangescherpt en vernieuwd. De gemeenteraad bespreekt deze week het Addendum Energie & Warmte op de Omgevingsvisie en het Beleidsprogramma Energie 2025–2030. De actualisatie is nodig omdat de Leeuwarder Energie Agenda 2021–2024 inmiddels is afgelopen en de gemeente nieuwe, scherpere klimaatdoelen nastreeft.
De energietransitie stelt Leeuwarden voor grote opgaven: sterk gestegen energieprijzen, een overbelast elektriciteitsnet, toenemende energiearmoede en de noodzaak om het energiesysteem te verduurzamen. Uit de evaluatie van de eerdere energieagenda blijkt dat meer regie op duurzame opwek en een verbeterde aanpak rondom energiearmoede en netcongestie noodzakelijk is. In het coalitieakkoord is vastgelegd dat de CO₂-reductiedoelstelling voor 2030 wordt verhoogd van 49 naar 60 procent.
Het addendum, dat de Omgevingsvisie uit 2021 actualiseert, legt deze nieuwe doelen vast en scherpt ook het energiebesparingsdoel aan tot 27 procent minder verbruik ten opzichte van 2018. Daarnaast bevat het document duidelijke principes voor de ontwikkeling van collectieve warmtesystemen, zoals duurzaamheid, betaalbaarheid en betrouwbaarheid. Ook krijgt decentrale duurzame opwek meer nadruk, met ruimte voor zon op dak, zon boven parkeerplaatsen, zonnevelden, wind en slimme combinaties.
Het Beleidsprogramma Energie 2025–2030 vertaalt deze strategische kaders naar concrete doelstellingen en uitvoeringsplannen. De gemeente richt zich op drie hoofdopgaven: een sociaal rechtvaardige energietransitie, een volhoudbaar energiesysteem en een zorgvuldig ingepaste ruimtelijke ontwikkeling. Daarbij wordt onder meer ingezet op wijkgerichte aanpakken tegen energiearmoede, versterkte samenwerking met energiecoöperaties, meer lokale opwek en oplossingen voor netcongestie via opslag en slimme sturing. De gemeente neemt daarin nadrukkelijker een regisserende en waar nodig realiserende rol, bijvoorbeeld bij warmtenetten.
De documenten lagen van 1 september tot en met 13 oktober 2025 ter inzage. Er kwamen acht zienswijzen binnen, onder meer van energiecoöperaties. Die hebben geleid tot tekstuele aanscherpingen, actualisaties van cijfers en verduidelijkingen over onder andere batterijopslag en energiearmoede. Volgens de gemeente onderstrepen de reacties de wens tot nauwere samenwerking in de uitvoering van energieprojecten.
Met de vaststelling van het addendum beschikt Leeuwarden over een actueel beleidskader voor de energietransitie. Door steun uit te spreken voor het Beleidsprogramma Energie 2025–2030 kan het college het programma formeel vaststellen en starten met de uitvoering.
