Toename aantal otters in Fryslân betekent plaag voor vissers

Kapotte fuiken, aangevreten palingen. Friese binnenvissers hebben steeds meer last van de otter. De populatie breidt zich uit sinds de uitzetting van het dier in 2002.

Dat is te merken: jaarlijks worden er meer otters aangereden op de wegen. Twee weken geleden werd een vrouw in Wolvega nog verrast door een otter, die haar huis binnendrong en op de bank ging liggen.
De laatst bekende cijfers van de otter in Fryslân zijn van 2019/2020. Toen waren er 100 otters in onze provincie, landelijk waren dat er 450. In alle gebieden van vijf bij vijf kilometer in Fryslân zit wel een otter, zegt de Zoogdierenvereniging. De verspreiding van de dieren groeit elk jaar.
Ellen van Norren van de Zoogdierenvereniging coördineert de telling van de dieren. “Fryslân is perfect voor de otter, die veel leeft op de kant, en jaagt in het water. Er zijn veel rietlanden waar hij voldoende dekking vindt om zijn visje te eten en zijn jongen te zogen en zijn territorium af te bakenen met poep.”

Doodgereden
Dit jaar alleen al zijn er volgens zoogdierenexpert Harry Bosma 59 otters doodgereden. Dat is meer dan in andere jaren. “Afgelopen week had ik er ook drie. Als het zo doorgaat, dan halen we het aantal van vorig jaar wel.”
De tellingen zijn gestopt, maar als het aan Bosma ligt, zijn er intussen meer dan honderd otters in Fryslân. “Als je nagaat dat een op de vier otters ongeveer doodgereden wordt, dan kun je wel nagaan dat wij wel ruim boven de honderd komen.”

Vissers hebben sinds de herintroducering al last van de otter. Nu de populatie zo sterk verspreid is, worden fuiken stukgebeten en vangst aangevreten. “Die vangst kun je helemaal weggooien”, zegt Jon Visser van de Friese Bond van Binnenvissers.

Beschermd dier
Omdat het een beschermd dier is, moeten vissers maatregelen nemen om de otter uit hun fuiken te houden zodat ze niet verdrinken. Dat gebeurt onder meer via ‘stopgrids’: metalen roosters in de grote hoepel van een fuik.

Nadeel voor de vissers is dat grote vissen de fuik nu ook niet meer kunnen inzwemmen. Plus: nu er door de betere waterkwaliteit meer waterplanten zijn, blijven die ook in de roosters hangen. “En de otter zit dan deels in de fuik, de vissen raken dan in de stress en gaan eerder dood.”
Otters eten van alles, van paling tot snoekbaars. “De schade is enorm.”

Bovendien hebben de otters nu een andere manier gevonden om de vissen te pakken te krijgen. Via de achterkant van het net, daar bijten ze het kapot en vreten de vangst aan. Dan is niet alleen de vangst weg, maar ook de fuik. “De provincie wil dat wel compenseren, maar het kost ons ook veel werk om de fuik te herstellen: twee, drie dagen aan handwerk.”

© Pixabay

Sterkere netten
Daarom zijn de verschillende partijen bezig met een pilot: netten in de fuik van sterker materiaal. Toch steekt het voor de vissersbond, die zich al ruim tien jaar lang moet aanpassen aan de beschermde diersoort. “Wij moeten ze uit alle macht beschermen terwijl het ons winst kost, waarom hoeven de dijkbeheerders dat niet?”

Bever
Rijkswaterstaat probeert het aantal aanrijdingen naar beneden te brengen door buizen onder de weg aan te brengen waar otters langs kunnen op drukbezochte punten. Ze worden dan met afrasteringen naar de buizen geleid.
Nog altijd zitten de vissers met de provincie, It Fryske Gea en het Wetterskip aan tafel om tot een goede oplossing te komen. De otter is lang niet het enige waar de vissers bang voor zijn. “De bever komt er ook aan.”