Leeuwarder docu ‘Gelukbrengers’: “Je kunt iemand echt helpen en ze helpen ons ook”

Drie vluchtelingen uit een vreemd land in huis halen is voor veel mensen een ‘ver-van-mijn-bed-show’, maar Anne en Feiko Land deden het. Soms worden vluchtelingen ‘gelukzoekers’ genoemd. Documentairemaker Ilona de Vries vroeg zich af: zijn het geen ‘gelukbrengers’? Dit weekend te zien in FryslânDOK bij NPO2 en Omrop Fryslân.

Het gepensioneerde echtpaar uit Leeuwarden ontfermde zich over drie vluchtelingen die destijds in het WTC woonden, de noodopvang die landelijk aandacht kreeg vanwege de moeilijke omstandigheden.

Asielcrisis
In het gebouw woonden honderden vluchtelingen. Het was er vol, er was amper privacy, er was niet veel te doen en het duurde lang voordat mensen wisten waar ze aan toe waren. De noodopvang is een jaar open geweest, van november 2021 tot november 2022. Het maakte de grote asielcrisis op kleine schaal zichtbaar.\

Het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) opende voor de bewoners een ‘huiskamer’ in de Edisonstraat. Ze konden daar koffiedrinken, sporten en Nederlandse les volgen. Anne en Feiko Land werkten er als vrijwilligers en gaven Nederlandse les. En dat bracht een nieuw avontuur in hun leven.

Tijdens een etentje bij de familie Land met de vluchtelingen benoemt Feiko het zo: “Jullie namen de moeite om naar de Edisonstraat te gaan om daar te oefenen in het Nederlands.”

Taal leren
De vluchtelingen wilden zo gauw mogelijk de taal leren. “Ze oefenden op hun telefoon en kenden wel 500 woorden, maar ze konden geen zinnen maken. Daar hebben we ze bij geholpen.” Gaandeweg kregen Feiko en Anne een band met hun leerlingen. “Langzamerhand kwamen er meer persoonlijke verhalen, dan begonnen ze iets over hun familie in Jemen of Syrië te vertellen.”

Het stel besloot om hun huis open te stellen. “Op de eerste dag dat we Nederlandse lesgaven, kwam Amgad naar me toe”, vertelt Anne. “Goedemorgen mevrouw, zei hij, hoe gaat het met u? Dat kon mijn kleinzoon zijn, dacht ik. Dat kwam heel diep binnen. En toen dacht ik: voor jou moet ik er zijn.”

Verantwoordelijkheid
Het was alsof het een oproep aan zichzelf was waarop ze ja zei. “Om hem te helpen een betere toekomst te geven. Een mens in nood heeft je hulp nodig.” Ook haar man Feiko voelde dat zo. “Het gaat om mensen die hier zijn gekomen door nare omstandigheden en nu een nieuw begin willen maken”, zegt hij.

“Wij als Nederlanders hebben de verantwoordelijkheid om ze verder te brengen in het leven en ze zo snel mogelijk te laten integreren in de maatschappij.”

Anne en Feiko hielpen de mannen ook om ze vertrouwd te maken met de Nederlandse cultuur. “Dat willen ze ook heel graag leren”, zegt Anne. Ze hebben samen gefietst, zijn aan het sjoelen geweest en hebben zelfs op het ijs gestaan.

Mustafa Ali Almaznaei uit Jemen is een van de vluchtelingen die Anne en Feiko in huis namen. Inmiddels werkt hij als maaltijdbezorger en is hij bezig met zijn inburgeringscursus. Hij hoopt met hard werken zijn droom waar te maken om een restaurant te openen.

De ‘leerlingen’ wonen nu overal in het land, maar dat weerhoudt Anne en Feiko er niet van om ze op te zoeken en te steunen. Zo gaan ze naar Amgad Al-Qadami uit Jemen, die ook tijdelijk bij het echtpaar woonde.

Hij heeft net de sleutel van een appartement in Dordrecht gekregen. Van Feiko en Anne krijgt hij een gereedschapskist en een plantje. Zijn plan is om te studeren aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. “Omdat ik nu Nederlands heb geleerd, kan ik beginnen met studeren en werken”, vertelt hij.

Vluchtelingen worden in de volksmond soms gelukzoekers genoemd. Maar is dat wel zo? Zijn het geen gelukbrengers die van waarde zijn voor de Nederlandse maatschappij? En kan de samenleving ook geluk aan deze mensen brengen door een warme ontvangst of een toegestoken hand?

Het stel raadt het iedereen aan. Ze hebben veel aan het contact. “Het is een nieuwe invulling van jouw leven. Je krijgt verhalen uit een andere wereld en het verandert ook onze gespreksstof onderling”, zegt Anne Land. “Bovendien kun je iemand anders echt helpen en helpen ze ons ook.”

Het is heel gemakkelijk zegt ze. “Je hebt gewoon contact met iemand en dat klikt. Als ik zie wat Mustafa ons brengt aan prettige momenten en hoeveel hulp we van hem krijgen, hij is heel zorgzaam. Ik zou het elke senior in Nederland aanraden.”