De Wespendief bij FIRDA: “misschien wel meest bijzondere moment”

Maandagochtend werd er een bijzondere vogel in de bosjes bij locatie Wildaarderburen van Firda gespot, de Wespendief. De Wespendief leeft normaal in bosrijke gebieden. Het is volgens Andries Zijlstra erg bijzonder dat deze vogel zo lang in de bosjes op een drukke locatie zit. Helemaal gek is het dan weer niet, de Wespendief had namelijk een wespennest gevonden, zijn favoriete maaltijd.

Wespendieven in Friesland

In Nederland is het aantal broedparen van de Wespendief geschat tussen de 330-400. In Friesland komen ze niet heel vaak voor. “Als je een Wespendief wilt spotten kan je het beste naar de Kale Duinen Appelscha en het Fochteloërveen” zegt Andries Zijlstra. Andries is docent, maar is daarnaast vogelaar. De beste kansen om een dier te spotten is in de periode mei tot juni, in het broedseizoen.  “Deze vogel in Leeuwarden is waarschijnlijk een jonge vogel afkomstig uit Scandinavië” zegt Andries. De vogel die gisteren gespot werd is waarschijnlijk op doortocht. In de winter gaat de Wespendief naar het zuiden, richting Afrika. Dat deze vogel in de stad te zien was komt waarschijnlijk omdat deze nog jong is. Deze vogel heeft zijn angst voor mensen nog niet ontwikkelt. Het is in ieder geval erg zeldzaam om een vogel van zo dichtbij, voor zo’n lange periode te kunnen zien. Dat dit erg zeldzaam is, bevestigd vogelopvangcentrum de Fûgelpits in Moddergat ook. “Ze houden meer van bossen en bosachtige omgevingen” zegt Eelke Jan Wiersma van de Fûgelpits.

“Inmiddels 372 vogelsoorten in Friesland kunnen waarnemen”

Andries geeft aan dat Friesland wat betreft vogels en natuur een van de mooiste provincies van Nederland is. Je kan bij het Lauwersmeer, het Fochteloërveen en op de Waddeneilanden veel vogels spotten. “Ik heb ondertussen 372 vogelsoorten in Friesland kunnen waarnemen” zegt Andries. Maar je hoeft niet ver van Leeuwarden om roofvogels te zien. Boven Leeuwarden zijn overvliegende Rode Wouw Zeearenden. Ook kan Andries zich herinneren dat hij in het Leeuwarder bos wel eens een visarend heeft gezien. Dit is erg bijzonder, want hiervan waren er in 2024 maar 6 broedparen in Nederland. Ook al heeft Andries al vaker Wespendieven gezien, dit was toch wel een van de meest bijzondere momenten.

Roofvogelopvang

Vogelopvangcentrum De Fûgelpits krijgt maar zelden een Wespendief binnen. Gemiddeld wordt er per jaar vijf jaar slechts een opgevangen. Dat ze dit keer niet gebeld zijn over de vogel is dan ook niet vreemd. “Als het dier zit te eten, is dat een heel goed teken,” zegt Eelke Jan. “Dieren die stress hebben, stoppen namelijk als eerste met eten.” Mogelijk kent de vogel de omgeving en was hij daarom niet bang voor het langsrijdende verkeer. Bovendien is bewegend verkeer voor dieren vaak geen directe aanleiding om weg te vliegen – pas wanneer iemand stil blijft staan, worden vogels alert. Op de vraag of Wespendieven na hun verblijf in de opvang weer zelfstandig kunnen overleven in de natuur, is Eelke Jan duidelijk: “Jazeker, dat is geen enkel probleem.” Dit is ook vaak de eerste vraag wanneer jonge roofvogels binnengebracht worden. Gelukkig verliezen deze dieren hun natuurlijke instinct niet. Zolang ze niet tam worden gemaakt, kunnen ze prima weer terug de natuur in.

Hoe gaat het met de roofvogel in Friesland?

Naast de Wespendief leven er in Friesland ook veel andere roofvogels, zoals buizerds, valken, sperwers en uilen. Dit zijn tevens de soorten die het vaakst binnenkomen bij De Fûgelpits. De meest voorkomende redenen voor opvang zijn verkeersongevallen of jonge vogels die uit hun nest vallen. Ook kunnen jonge vogels tijdens storm of slecht weer in de problemen komen omdat ze zich nog niet goed zelf kunnen redden. “Als je een zwakke of zieke roofvogel ziet, kun je het beste zo snel mogelijk contact opnemen met een vogelasiel,” zegt Eelke Jan. “Dan kan er samen worden gekeken wat er gedaan moet worden.” Roofvogels hebben het in Friesland ook steeds moeilijker door vergiftiging en verstoring van nesten. De Werkgroep Roofvogels Nederland (WRN) houdt meldingen hiervan bij. Vooral in Friesland worden veel nestverstoringen gemeld, meestal door actieve vrijwilligers uit de regio. De Leeuwarder Courant meldde half augustus nog: “Nergens worden zoveel roofvogels vermoord als op het Friese platteland.” Door deze afname van roofvogels en de bedreigingen waar waarnemers mee te maken krijgen, zijn de afgelopen jaren veel Friese roofvogelaars gestopt. Andries geeft aan dat deze geluiden helaas bij hem ook bekend zijn. Hij geeft aan dat in Friesland veel mensen weidevogels op nummer 1 zetten. “Bij weinig prooi willen enkele roofvogel soorten overgaan op jonge weidevogels”, zegt Andries. Dit kan leiden tot nestenvernielding of het doodschieten van roofvogels. Het probleem is echter complex en de oplossing is lastig. “Wat mij betreft moeten we kijken naar het geheel en vol inzetten op het herstel van de biodiversiteit” zegt Andries. Als de balans tussen verschillende diersoorten terug komt, en daarbij de kennis onder de inwoners wordt vergoot, zullen deze gevallen hopelijk afnemen.

Wil je de Wespendief van Leeuwarden zien? Klik dan op onderstaande video