De stem van Friesland: van Fries tot Bildts
‘Hoe kunnen machines natuurlijk, menselijk én inclusief spreken?’ Die vraag staat centraal bij het 13e Speech Synthesis Workshop in De Harmonie. Van 24 tot en met 26 augustus buigen meer dan 150 experts uit de hele wereld zich over dit onderwerp. De Campus Fryslân is al jaren bezig met AI-technologie met maatschappelijke impact. Daarnaast kunnen ook inwoners een bijdrage leveren aan het onderzoek met de ‘Ynsprek Maraton’. Deze zinnen kunnen worden gebruikt voor het opbouwen van een grote Friese geluidsdatabase. De database is uiteindelijk het startpunt voor apps en slimme apparaten om meerdere talen te kunnen spreken.
‘Hoe kunnen machines natuurlijk, menselijk én inclusief spreken?’. Dat is een van de vragen die wordt besproken in De Harmonie van 24 tot en met 26 augustus. Deze workshop is onderdeel van de INTERSPEECH-conferentie; ’s werelds grootste conferentie op het gebied van spraaktechnologie. Het is geen toeval dat deze workshop juist in Friesland plaatsvindt: Campus Fryslân houdt zich al jaren bezig met AI-technologie met maatschappelijke impact. Zo kwam er begin dit jaar al een onderzoek naar buiten over de mogelijkheid van een Friese Siri. Hiernaast geeft Matt Coler, professor spraaktechnologie, aan dat er nog meer projecten zijn. ‘In de Blizzard Challenge werken internationale teams aan de eerste stemcomputer in het Bildts. Een wereldprimeur met Friese wortels: het Bildts, een streektaal uit Noordwest-Fryslân, krijgt zo een digitale stem. Taaldiversiteit is belangrijk voor spraaktechnologie die menselijker klinkt.’ Om spraaktechnologie goed te integreren in bijvoorbeeld apps of spraakassistenten, is het belangrijk dat machines niet alleen grote talen herkennen, maar ook de taalvariaties tussen mensen. Taaldiversiteit maakt spraaktechnologie menselijker en inclusiever.
Ook inwoners van Friesland kunnen zelf bijdragen. Tijdens de ‘Ynsprek Maraton’ kunnen Friessprekende zinnen inspreken, die vervolgens worden gebruikt om een grote Friese geluidsdatabase op te bouwen. Deze database helpt bij de ontwikkeling van AI, apps en slimme apparaten die beter aansluiten bij hoe mensen écht spreken. Het initiatief komt van Mozilla Common Voice. Daarnaast speelde Friesland Convention Partners een belangrijke rol in het verbinden van Mozilla Common Voice, en de RUG Campus Fryslan en Provinsje Fryslân. Zij vinden het belangrijk vindt dat congressen ook maatschappelijke meerwaarde hebben. Jolanda Prosje, werkzaam bij de organisatie, benadrukt het belang van samenwerking. Volgens Jolanda gaat het erom dat inwoners en experts elkaar versterken. Juist de inbreng van Friestalige bewoners maakt het verschil.
