Vaccinatiegraad in Fryslân blijft stabiel, maar zorgen blijven bestaan

Op 19 juni 2025 publiceerde het RIVM nieuwe cijfers over de vaccinatiegraad in Nederland. Elk jaar onderzoekt het instituut hoeveel kinderen en jongeren meedoen aan het Rijksvaccinatieprogramma. Uit de cijfers over 2024 blijkt dat de vaccinatiegraad in Fryslân op korte termijn redelijk stabiel is gebleven ten opzichte van 2023. Toch zet de gestage daling die sinds 2016 zichtbaar is zich langzaam voort — en dat baart zorgen, vooral bij bepaalde doelgroepen.

Wat valt op in Fryslân?

In onze provincie is het beeld gemengd. Bij baby’s en kleuters is de vaccinatiegraad iets gedaald of gelijk gebleven. Onder schoolgaande kinderen is er een lichte daling zichtbaar. Bij jongeren (adolescenten) blijft de vaccinatiegraad stabiel. Een positief punt is de stijging van de HPV-vaccinatie, vooral bij jongens. Ook het percentage zwangere vrouwen dat zich laat vaccineren tegen kinkhoest of griep is ongeveer gelijk gebleven.

Een sluipende ontwikkeling

Hoewel Fryslân op dit moment geen uitbraken kent zoals in sommige andere regio’s, daalt de vaccinatiegraad hier al sinds 2016 gestaag. De gevolgen daarvan zijn nu nog beperkt zichtbaar, maar op langere termijn kan dit tot problemen leiden. Als de daling aanhoudt, is een uitbraak volgens GGD Fryslân slechts een kwestie van tijd. Er is dus geen reden voor paniek, maar wél voor gerichte actie.

Hoe betrouwbaar zijn de cijfers?

Het RIVM benadrukt dat de cijfers een benadering zijn en geen exacte weergave van de werkelijkheid. Daar zijn twee belangrijke redenen voor:

1. Anonieme vaccinaties: Sinds 2022 kiest een deel van de ouders ervoor om vaccinaties anoniem te laten registreren. Deze prikken tellen niet mee in de officiële cijfers, waardoor de vaccinatiegraad lager kan lijken dan deze daadwerkelijk is.

2. Nieuwe rekenmethode: Sinds dit jaar berekent het RIVM de vaccinatiegraad op basis van het volledige vaccinatieschema per kind. Dat geeft een beter beeld, maar maakt het vergelijken met eerdere jaren ingewikkelder.

Toch laat de ontwikkeling over meerdere jaren duidelijk zien dat het aantal vaccinaties langzaam terugloopt.

Waarom blijft vaccineren belangrijk?

Vaccineren helpt om ernstige infectieziekten te voorkomen. Hoe meer mensen meedoen, hoe kleiner de kans dat ziektes zich verspreiden. Dat is ook belangrijk voor mensen die zelf niet gevaccineerd kunnen worden, bijvoorbeeld door een ziekte of een zwakke gezondheid. GGD Fryslân blijft zich daarom samen met ouders, zorgverleners en gemeenten inzetten voor een hogere vaccinatiegraad.

In de komende periode gaat de GGD de cijfers verder analyseren om te kijken welke extra maatregelen nodig zijn.

Meer informatie over het Rijksvaccinatieprogramma is te vinden op de website van het RIVM. Wie meer wil weten over vaccineren in Fryslân kan terecht op de pagina ‘Vaccinaties beschermen’ van GGD Fryslân.